skip to content

Żeleński, Tadeusz 1874-1941

Overview
Works: 928 works in 3,052 publications in 3 languages and 6,391 library holdings
Genres: Biography  Records and correspondence  Criticism, interpretation, etc  Bibliography  Fiction  Poetry  Epistolary fiction  Reviews  Romances  Drama 
Roles: Translator, Speaker, Editor, Author of introduction, Compiler, Contributor
Classifications: PG7158.Z396, 891.851
Publication Timeline
Key
Publications about Tadeusz Żeleński
Publications by Tadeusz Żeleński
Publications by Tadeusz Żeleński, published posthumously.
Most widely held works about Tadeusz Żeleński
 
moreShow More Titles
fewerShow Fewer Titles
Most widely held works by Tadeusz Żeleński
Słówka by Tadeusz Żeleński( Book )
111 editions published between 1916 and 2007 in 3 languages and held by 273 libraries worldwide
Marysieńka Sobieska by Tadeusz Żeleński( Book )
62 editions published between 1937 and 2012 in 3 languages and held by 166 libraries worldwide
Note sur l'auteur : Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, plus connu sous le pseudonyme Tadeusz Boy-Żeleński (21 décembre 1874 - 4 juillet 1941) écrivain, poète et satiriste polonais. Médecin et essayiste mais aussi critique littéraire et surtout traducteur. Il est connu en France pour avoir traduit avec talent des centaines d'œuvres françaises en polonais. Pour la traduction des œuvres de Molière reçu en 1914 de palmiers d'Académie française. Il était aussi chevalier de la Légion d'honneur.Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, pseudonim literacki Boy (ur. 21 grudnia 1874 w Warszawie, zamordowany 4 lipca 1941 we Lwowie) - polski pisarz, poeta-satyryk, kronikarz, eseista, tłumacz literatury francuskiej, krytyk literacki i teatralny, lekarz, działacz społeczny.Był synem Wandy z Grabowskich i Władysława Żeleńskiego, kompozytora. Rodzina pieczętowała się herbem Ciołek.Tadeusz Żeleński w latach 1892-1900 studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wcześniej uczęszczał do Nowodworka. Uczył się wprawdzie, ale jednocześnie prowadził hulaszczy tryb życia, nie stroniąc od alkoholu i gry w karty. Na rok przerwał studia, wpadł w nałóg karciarstwa hazardowego i najważniejszą kwestią życiową stały się dla niego pieniądze, dlatego zdecydował się na stypendium wojskowe (50 guldenów rocznie), które wiązało się z odsłużeniem go, w austro-węgierskiej armii po ukończeniu studiów. Kiedy w 1898 roku do Krakowa przeprowadził się z Berlina Stanisław Przybyszewski, Żeleński niemal nie odstępował go na krok, zafascynowany pisarzem i zakochany w przybyłej chwilę później jego żonie Dagny. Kiedy w 1901 roku otrzymał ostatecznie dyplom, rozpoczął pracę w Szpitalu św. Ludwika. Nie zmienił jednak trybu życia i nadal często przebywał "u Turlińskiego" (w hotelu Pod Różą), czy Jamie Michalika, gdzie wesoło płynęło życie krakowskiej cyganerii.W końcu, by się ustabilizować, w 1904 roku ożenił się z Zofią Pareńską, piękną Zosią z Wesela Wyspiańskiego, na którym Tadeusz był obecny. Ponieważ małżeństwo to wpierw powstało w głowach rodziców Tadeusza i Zofii (Eliza Pareńska i Wanda Żeleńska były bardzo ze sobą zaprzyjaźnione, natomiast Stanisław Pareński uczył go na Uniwersytecie, załatwił mu nawet pracę w szpitalu), był to związek partnerski, bez miłości. Ze związku tego na świat przyszedł Stanisław Żeleński późniejszy aktor (jako niemowlę sportretowany wraz z matką przez Stanisława Wyspiańskiego na obrazie Macierzyństwo (Zofia Żeleńska karmiąca) z 1905).Jak już wspomniano, po ukończeniu medycyny, w latach 1901-1906 Żeleński pracował jako lekarz pediatra w Szpitalu św. Ludwika w Krakowie. W tym czasie zainicjował powstanie organizacji "Kropla mleka", której był kierownikiem i gdzie pracował jako doradca lekarski. Rozpoczął nawet pisanie pracy habilitacyjnej, jednak wysłany na stypendium do Paryża zainteresował się literaturą francuską i w ciągu życia przełożył na język polski wiele liczących się tytułów (za przekład dzieł Moliera otrzymał w 1914 palmy Akademii Francuskiej, w 1927 Krzyż Oficerski Legii Honorowej, a w 1934 Krzyż Komandorski Legii Honorowej). Po powrocie do kraju, od 1906 współtworzył kabaret Zielony Balonik, pisząc różne teksty satyryczne.W czasie I wojny światowej jako lekarz kolejowy służył w armii austriackiej. W 1919 zakończył pracę lekarza i został zatrudniony jako recenzent teatralny w krakowskim magazynie Czas. Od 1922 zamieszkał w Warszawie, gdzie jego pierwszym zajęciem było kierownictwo literackie w Teatrze Polskim. W 1928 otrzymał nagrodę Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek jako jeden z najwybitniejszych krytyków (wraz z Wacławem Borowym i Karolem Irzykowskim). Przed wojną był ostro zwalczany przez środowiska konserwatywne (chadecja, endecja itp.) za głoszenie liberalnych poglądów i szarganie świętości narodowych w szczególności za odbrązawianie Mickiewicza i Fredry. W środowisku literackim bardzo mocno krytykowany był przez Karola Irzykowskiego (m.in. w książce Beniaminek). W 1933 został wybrany do Polskiej Akademii Literatury.Wspólnie z Ireną Krzywicką, z która był związany uczuciowo, kierował w latach 30. warszawską prywatną kliniką, promującą świadome macierzyństwo. W zainicjowanym przez siebie dodatku do "Wiadomości Literackich" pt. Życie Świadome propagował antykoncepcję i edukację seksualną. Domagał się legalizacji aborcji, by zlikwidować groźne dla życia kobiet "podziemie aborcyjne". Bronił praw kobiet do decydowania o prokreacji i własnej seksualności.Po wybuchu II wojny światowej ewakuował się do Lwowa. Zamieszkał u szwagra żony - prof. Jana Greka. W październiku 1939 sowieckie kierownictwo Uniwersytetu powołało go na kierownika katedry historii literatury francuskiej na lwowskim uniwersytecie. Działał w Związku Literatów Polskich, wszedł w skład kolegium redakcyjnego pisma Związku Pisarzy Sowieckich "Nowe Widnokręgi", publikował artykuły w "Czerwonym Sztandarze", uczestniczył w imprezach propagandowych.Wkrótce po zajęciu Lwowa przez Niemców, w nocy z 3 na 4 lipca 1941 został aresztowany wraz z prof. Grekiem i jego żoną, Marią Pareńską-Grekową przez Einsatzkommando zur besonderen Verwendung pod dowództwem Brigadeführera dr Karla Eberharda Schöngartha i zamordowany tej samej nocy na Wzgórzach Wuleckich.Miejsce jego pochówku jest nieznane.Był kawalerem Legii Honorowej. Jego imię nosi od 1972 roku krakowski Teatr Bagatela
Obrachunki Fredrowskie by Tadeusz Żeleński( Book )
34 editions published between 1934 and 1989 in 4 languages and held by 112 libraries worldwide
Ojciec Goriot by Honoré de Balzac( Book )
63 editions published between 1919 and 2012 in Polish and held by 91 libraries worldwide
En selvopofrende faders kamp for sine døtre, der skånselsløst ruinerer ham
Dzieje Tristana i Izoldy by Joseph Bédier( Book )
56 editions published between 1919 and 2010 in Polish and held by 79 libraries worldwide
Pisma by Tadeusz Żeleński( Book )
12 editions published between 1956 and 1992 in Polish and Undetermined and held by 71 libraries worldwide
Młoda Polska; wybór poezyj by Tadeusz Żeleński( Book )
14 editions published between 1939 and 1947 in Polish and Undetermined and held by 69 libraries worldwide
Kubuś Fatalista i jego pan by Denis Diderot( Book )
48 editions published between 1915 and 2010 in Polish and held by 68 libraries worldwide
Podczas podróẋy ze swoim panem bardzo gadatliwy służa̦cy próbuje opowiedzieć swoja̦ historie̦ miłosna̦
Reflektorem w mrok : wybór publicystyki by Tadeusz Żeleński( Book )
20 editions published between 1978 and 1985 in Polish and Undetermined and held by 66 libraries worldwide
Niebezpieczne związki by Choderlos de Laclos( Book )
35 editions published between 1912 and 2014 in Polish and held by 63 libraries worldwide
Brevroman fra 1700-tallets Frankrig, som fortæller en dramatisk historie om en udsvævende libertiner og de følger, hans umoralske levned får for ham selv og hans omgivelser
O Mickiewiczu by Tadeusz Żeleński( Book )
9 editions published in 1949 in Polish and Undetermined and held by 60 libraries worldwide
Czerwone i czarne by Stendhal( Book )
37 editions published between 1947 and 2008 in Polish and Undetermined and held by 59 libraries worldwide
Fra Frankrig i årene før julirevolutionen i 1830. Om en ærgerrig opkomling og kynisk beregnende hykler, der bliver præst og morder
Poganka by Narcyza Żmichowska( Book )
15 editions published between 1930 and 1950 in Polish and Undetermined and held by 56 libraries worldwide
A novel written in the form of confessions of the main character, is typical of Romantic literature, with discussions on philosophical issues of the second generation of Polish national Romantics. The main character met a beautiful woman in the forest and fell in love with her. This woman was a demon in human form, and he has to incinerate her portrait to get rid of her
Znaszli ten kraj?. : cyganeria krakowska by Tadeusz Żeleński( Book )
24 editions published between 1932 and 2004 in Polish and Undetermined and held by 49 libraries worldwide
O Wyspiańskim by Tadeusz Żeleński( Book )
6 editions published in 1973 in Polish and Undetermined and held by 43 libraries worldwide
Świętoszek by Molière( Book )
32 editions published between 1925 and 2012 in Polish and held by 42 libraries worldwide
Piekło kobiet. Jak skończyć z piekłem kobiet? by Tadeusz Żeleński( Book )
23 editions published between 1930 and 2013 in Polish and Undetermined and held by 42 libraries worldwide
Flirt z Melpomena, wieczór piąty by Tadeusz Żeleński( Book )
23 editions published between 1920 and 1965 in Polish and Undetermined and held by 41 libraries worldwide
Mędrca okiem by Tadeusz Żeleński( Book )
9 editions published in 1948 in Polish and held by 40 libraries worldwide
Wielki testament by François Villon( Book )
29 editions published between 1927 and 2007 in Polish and held by 40 libraries worldwide
 
moreShow More Titles
fewerShow Fewer Titles
Alternative Names
Boj-Želenskij, T.
Boy.
Boy 1874-1941
Boy 1874-1941 pseud
Boy 1874-1981
Boy-mędrzec.
Boy, pseud., 1874-1941
Boy, Tadeusz 1874-1941
Boy, Tadeusz Ż. 1874-1941
Boy, Tadeusz Żeleński 1874-1941
Boy-Żeleński.
Boy-Żeleński 1874-1941
Boy-Żeleński, T.
Boy-Żeleński, Tadeusz.
Boy-Żeleński Tadeusz 1874-1941
Boy-Żeleński, Thadée.
Boy-Żeleński Thadée 1874-1981
Żeleński (Boy).
Żeleński-Boy, Tadeusz.
Żeleński-Boy, Tadeusz 1874-1941
Żeleński, Tadeusz
Żeleński, Tadeusz 1874-1941
Żeleński, Tadeusz B. 1874-1941
Żeleński, Tadeusz Boy-.
Żeleński, Tadeusz Boy 1874-1941
Źeleński, Tadeuz Boy- 1874-1941
Languages
Polish (726)
English (5)
Russian (3)
Close Window

Please sign in to WorldCat 

Don't have an account? You can easily create a free account.